Zastanawialiście się kiedyś, skąd się wzięło jakieś słowo? Dlaczego oznacza to, a nie coś innego? Etymologia niektórych, popularnych wyrazów jest nad wyraz (sic!) ciekawa...
CAŁOWAĆ -> początkowo znaczył "pozdrawiać, życzyć (komuś) zdrowia przy powitaniu lub pożegnaniu", bo przy takim pozdrawianiu dotykano się ustami na znak akceptacji. Wywodzi się z wyrazu "cały", podobnie jak "ocaleć (wyjść cało z niebezpieczeństwa) oraz "ocalić" (ochronić, zachować w całości").
KURWA -> wg Borysia pochodzi od prasłowiańskiego koguta (kur), a z niego rozwinęło się "kobieta lekkiego prowadzenia". Bańkowski mówi, że od "niezamężnej kobiety", jaka pojawia się w prasłowiańskim wyrażeniu "kurwie macierze syn". Pierwszy raz zapisana została w 1415 r. i używanie jej było zakazane: "Gdyby mać jego kurwą mianował takąż winę skazujemy ji być upadłym". W XVI w. staje się zawodową prostytutką.
GEJ -> w angielszczyźnie, pojawił się najpierw przymiotnik "gay"= "doskonały, świetny, okazały, wspaniały" lub "piękny", a także "beztroski" (prawdopodobnie na początku XIV wieku, a wcześniej, w XII wieku, istniał także jako nazwisko). Przymiotnik gay został zapożyczony z francuskiego, w którym "gai"= "wesoły".
CIEKAWY -> wywodzi się z czasownika "ciekać" (prasł. *tekati)="szybko biec, pędzić, gnać" i znaczył "szybko biegnący". Mówiło się, że tchórz ma ciekawe nogi= "szybkie". Od XVIII w. tego słowa zaczęto używać w znaczeniu zmodyfikowanym "szybki, porywczy, popędliwy", następnie w znaczeniu "bystry, przenikliwy", z którego powstało znaczenie "dociekliwy, chcący coś wiedzieć" oraz "interesujący".
PRYSZNIC -> to eponim, czyli wyraz pochodzący od nazwy własnej, w tym przypadku od nazwiska wynalazcy, Vincenza Priessnittza, twórcy nowoczesnego wodolecznictwa.
POLSKA -> to przymiotnik rodzaju żeńskiego, utworzony od "pole" (prasłowiańskie *polje), bo nad Wartą i Gopłem nie było nic, prócz pól. Mieszkańcy tych pól zwani byli Polanami. "Polska" była początkowo używana jako "ziemia polna", z czasem jednak nabrała charakteru nazwy własnej, krainy Polan. Zanim "Polska" była Polską, funkcjonowała pod nazwą "Ziemia Polska". W XI w. rzeczownik odrzucono i został sam epitet "Polska".
LADACZNICA -> zrodziła się z nicponia, czyli "ladaco", wcześniej znaczącego tyle co "byle kto, byle co, ktobądź, cobądź". Zastanawia jednak przeniesienie znaczenia, jakie ma "lada", czyli blat sklepowy, która przyszła do nas z Niemiec. Wcześniej ladą była sieczkarnia, czyli miejsce, gdzie się rżnie drewno. Ladacznica mogła być taką panną na ladzie. Nie lada to teoryja. ;D
PROSTYTUTKA -> pochodzi z łaciny, gdzie prostituere=wystawiać na sprzedaż (na przód), a ten od: pro=przed i statuere=stawiać. Do Polski prostytutka przyszła z Anglii, a tam znalazła się przez Francuzów. W najstarszych słownikach polskich jej nie ma, bo mieliśmy inne określenia: nierządnica, wszetecznica, ladacznica, ulicznica, małpa. Na dobre zadomowiła się u nas dopiero w XVII wieku.
DZIWNY -> od prasłowiańskiego "diviti (sę)"= patrzeć z podziwem, wprawiać w zdumienie, budzić podziw. W dobie staropolskiej był "cudownym godnym podziwu", np. staropolskie stwierdzenie, że ktoś jest przedziwnej urody oznaczałoby "jest przecudnej urody". Dziwak często pojawia się w tekstach szesnastowiecznej polszczyzny, oznaczając człowieka "nietowarzyskiego, dzikiego", stąd też dziwaczka, dziwactwo czy dziwaczny.
LUBIEŻNY -> dopóki istniał wyraz "lubież" o znaczeniu: upodobanie w czymś, to przymiotnik ten również miał nie nacechowaną treść: podobający się, miły, wdzięczny ("Jezus wszem ludziom uczynił się wdzięczny, miły a bardzo lubieżny"). Pejoratywne zabarwienie następowało równolegle ze zmianą strony: oglądany z przyjemnością -> dążący do przyjemności -> dążący do przyjemności erotycznej.
FIUT -> w XVII w. był wykrzyknikiem dźwiękonaśladowczym od czasownika "fiukać", czyli "gwizdać". Z czasem stał się określenie złodzieja (bo złodziej coś gwizdnął sprzed nosa;). Inne formy, pojawiające się m.in. w pismach Potockiego to fiutyniec, fiuty (epitet), fiuta. Dziś fiut jest tylko złodziejem cnoty, albo po prostu zwykłym palantem. Ciekawe, co na to historyk literatury - prof. Aleksander Fiut.
CHUJ -> jego kwestia jest Najbardziej kłopotliwa, jak również jego derywatów. Etymologicznie uzasadniona jest pisownia przez ch (Bańko) A etymologia nie jest jasna: od choinki, czy od chuci? Tak czy siak, wracając do pisowni: H jest głoską twardą, a CH miękką, więc może powinno się pisać huj/chuj, w zależności od stanu?
KOBIETA -> obok "kutasa" to najbardziej znana zmiana semantyczna. Jeszcze w XVI w. wyraz ten był określeniem obelżywym, oznaczającym ladacznicę. A. Brückner w słowniku etymologicznym pisze, że słowo to pochodzi od staropolskiego wyrazu kob "chlew" i wówczas oznaczał "osobę zajmującą się hodowlą świń, trzody chlewnej". Dopatruje się też wspólnego rdzenia w formach kobieta i kobyła.
GĘBA -> była synonimem "ust". Anatomia z końca XVIII podaje definicję: „poprzeczny otwór między nosem i podbródkiem nazywa się os (łac.), to jest gęba". Bez wyraźnie ujemnego odcienia można go dziś użyć jedynie w zwrotach "zapomnieć języka w gębie", "nie puścić pary z gęby", a zwłaszcza w określeniu "pan całą gębą", którego nie można zastąpić wyrażeniem "pan całymi ustami".
GOŁOTA -> pierwotnie znaczył "bycie gołym". Z czasem przekształcił się on w nazwę "tego, kto jest goły, ubogi", a od "gołoty" fonetycznie niedaleko do "hołoty"- wynik asybilacji.
PRZERAZIĆ -> Słownik Lindego z początku XIX w. podaje pod TYM hasłem: „przebić wskroś, przeszyć, przebóść". Strach przecież "przeszywa serce"i właśnie towarzyszące uczuciu strachu doznanie fizyczne stało się punktem wyjścia omawianej zmiany znaczeniowej. Ostał sie jeno „przeraźliwy krzyk".
KUMAĆ SIĘ -> w jednym ze swych znaczeń było wyrażeniem obscenicznym, jednym z określeń stosunku seksualnego (cyt: "Jednorożec na ów czas, tylko swojszczeje, gdy się z samocą swoją kuma.") Dziś zabarwienie seksualne- ujemne zblakło i znaczenie jego nie jest nieprzyzwoite.
STOLEC -> pierwotnie oznaczał krzesło, tron królewski (stąd stolica), lub fotel biskupi. Nazwą tą określono również krzesło instalowanie, jako urządzenie sanitarne, stąd bierze początek współczesne znaczenie wyrazu.
KIEP -> po schyłek XIX w. należał do słów obscenicznych, o pierwotnym znaczeniu "genitalia żeńskie". Jednak od XVII w. powoli był używany we wtórnym znaczeniu "głuptas, niezdara", które odsunęło całkowicie w cień treść obsceniczną, ale nawet "głuptas" poszedł w niepamięć, kiedy pojawiły się niedopałki papierosa.
DUPA -> to wyraz dziś wulgarny, zastępowany eufemizmami, jak "cztery litery", był w staropolszczyźnie neutralną nazwą wydrążenia dziupli. Jeszcze w XVI w. wariantu "dupa" używano w znaczeniu "jama w ziemi, albo dupa w drzewie".
Słów kilka o słowach, czyli etymologia znanych i lubianych
Aleksandra Parz...
X Miejsce w rankingu
- Artykuły: 744
- Wpisów na blogu: 85
- Komentarzy: 400
- Miejsc na mapie: 207


fajne^^
curve - po spolszczeniu: kurwa. Pochodzi z łaciny potem nawet z dialektów germańskich. Pierwotnie oznaczało krzywą. Potem, wiadomo dlaczego, kobietę 'lekkich obyczajów'. Zapewne chodziło o takież nogi, 'inwalidztwo' najstarszego 'zawodu świata', spowodowane wymuszoną pozycją podczas 'pracy'. Albo krzywe tzn nieporządne 'prowadzenie się'. W niemieckim nadal występuje w pierwotnym znaczeniu.
to pytanie zawsze o poranku zadawała mi szpitalna siostra, gdy leżałem w szpitalu. Ja z kolei zawsze jej odpowiadałem, że był tu jakiś facet, ale się nie przedstawił. :))
Z jakiego źródła wziąłeś tę etymologię? Ja oparłam się na Brucknerze i Kurczabowej.
Artykuł o języku polskim i kropka po skrócie wg.... Kurczę jeżeli skrót kończy się ostatnią literą wyrazu nie dajemy kropki!! według -> wg; numer -> nr !!
pochodzi od starosłowiańskiego "choj" - "stojący prosto", "wyprostowany".
Bardzo proszę o podawanie źródła etymologii, jeśli nie zgadzacie się z tą. Bajać na temat pochodzenia sobie możemy...
Ostatnio w bajce "Film o Pszczołach" słyszałem "ciule z ula". Nie wiem jak gdzie indziej, ale na Śląsku to bardzo obraźliwe...
Pani redaktor dała przykład...
Teraz możemy się na MM Kraków wyżyć do woli,kurwowanie i chujowanie dozwolone !
Przytoczone wyrazy są integralną częścią języka polskiego i przedstawiłam jedynie ich etymologię.
Oczywiste jest, że używane w formie obelżywej, wulgarnej, czy zamiast przecinka są niedozwolone.
powinniśmy je wyeliminować z naszego języka (co niemożliwe),jednak na portalu z tak dużą poczytnością jak nasz,powinno się zachować jakieś kryteria.
Mnie często zdarza się przekląć,jednak staram się publicznie tego nie robić,jeżeli już muszę (aby podkreślić temperaturę wypowiedzi) stosuję skróty.
Używanie wulgaryzmów personalnych lub interpunkcyjnych,również uważam za niedopuszczalne,takie natychmiast powinny zostać usuwane ze strony.
Preferuje takie same jak pani,inteligentne,bez ewidentnego ubliżania jak"Rafale Baranie" :)
Jeszcze raz powtarzam- to jest etymologia! Nie da się wyeliminować słów, które są od zarania dziejów, a na pewno od zarania języka. Proszę zauważyć, że właśnie dziś są one wulgarne, kiedyś takimi nie były i to pokazuje ten wpis. Słowa zależą m.in. od kontekstu, dlatego w tym wypadku nie są one wulgaryzmami.
Język polski się rozwija, zmienia, przekształca- tym zmianom podlega także semantyka. Co dziś jest obelżywe- kiedyś było neutralne, i używane w oficjalnych pismach.
@Rafale Baranie- ten Pan właśnie tak się nazywa. Ludzie mają różne nazwiska (stanowią je także wyrazy, uznane współcześnie za wulgarne), a jeśli w niektórych przypadkach jest to także nomen omen, to już nie moja wina ;D
" ;> <x >
http://en.wiktionary.org/wiki/kurwa poza tym w słowniku wyrazów obcych nie ma "kurwa" za to "gay" jest zapożyczeniem z angielskiego wg: Władysław Kopaliński "Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych" Warszawa 1989
Z tego samego słownika "prostytuować" - bezcześcić hańbić; "prostytutka" - kobieta uprawiająca prostutucją, nierząd, w celach zarobkowych -> wywodzi się z późnej łaciny: prostitutio "nierząd", z łaciny: prostitutus p.p. od "prostituare ' oddać się nierządowi'
Również odsylam zainteresowanych po: http://www.wydawnictwoliterackie.pl/ksiazka.php?ID=1188
Alfabetyczna kolejność pojęć zwiększyłaby czytelność
Moją żona przeprowadzała ostatnio egzamin na swoich studentach (obcokrajowcach uczących się polskiego) i mieli do odegrania jakąś scenkę rodzajową "przy kasie biletów kolejowych". Jeden bardzo ładnie poprosił o bilet do Warszawy... drugi udający kasjera bardzo poprawnie poinformował go że biletów już nie ma bo są sprzedane... więc ten pierwszy odpowiedział: "no to kurwa szkoda, bardzo panu dziękuję"... Długo mu żona wraz resztą komisji tłumaczyli, że co prawda zaliczył, albowiem dogadał się... lecz takiego zwrotu się nie stosuje... Student był takim tłumaczeniem wręcz zaszokowany, i tłumaczył że to nie możliwe, bo wszyscy tak u was (czyli u nas w Polsce) mówią.
Duże błędy, filologiem ani komparatystykiem nie jestem ale wiem, że np. chuj jest naleciałością z rosyjskiego gdzie pisze sie przez x czyl iw translacji polskie ch...
Oczywiście, że pisze się przez CH i z wpływem rosyjskim ma Pani/Pan rację. Gratuluję intuicji językowej. Wpis utrzymany jest w tonie żartobliwym, bo gdybym rozpisała etymologię tak, jak powinna ona wyglądać, mało kogo by to zainteresowało.
Prawda jest jednak taka, że o ile CH jest polskim zapisem głoski, pisanej w rosyjskim X, o tyle wspomniany wyraz uznany współcześnie za wulgarny (nie piszę tego wyrazu, żeby bardziej nie urazić Pana Adama) zarówno w Polsce, jak w Rosji ma taką samą etymologię. To, że wyraz brzmi tak jak w rosyjskim, nie znaczy, że pochodzi on z rosyjskiego, bo akurat etymologia TEGO wyrazu sięga czasów języka praindoeuropejskiego, czyli ok VII-VIII w.n.e i jest dla obu jeżyków jednakowa.
Szanowna Pani. Pyta Pani o etymologii słowa 'kurwa', skąd ja biorę. Rzeczywiście jest inną od tej jaką Pani podaje ale też nie musi być to jedyne źródło /2/ na jakie Pani się powołuje! Ja w tym samym posłużyłem się swoją eurydycją, na poparcie której przytaczam wyjaśnienia słów źródłowych z: ' Słownik Łacińsko-Polski' Hermana Menge'goi Henryka Kopii opracowany przez Kazimierz Kumaniecki; W-a 2001 Wyd. Szkolne PWN. Mianowicie w nim znajduję:
- curvamen , inic /n/ i curvatura, ae /f/ : zakrzywienie, zgięcie, krzywizna;
- curvo 1. skrzywić, zgiąć;
- curvus 3 zgięty, zakrzywiony, zaokrąglony, sklepiony;
a) wydrążony, spróchniały, kruchy;
b) piętrzący się;
c) fałszywy.
Tyle. Moim zdaniem wychodzić należy od słowników wyrazów obcych a potem od encyklopedii.
"Nie jestem człowiekiem jednej księgi" - wie Pani o kogo w tym powiedzeniu chodziło dawniej a jakie ma znaczenie obecnie?
Skądinąd doceniam inne tłumaczenia w tym i to od Pani. Szukając jeszcze w Internecie odniosłem wrażenie ze tego zwrotu i w podanych różnych znaczeniach już Prasłowianie nauczyli ich pozostałych Indoeuropejczyków! Nie wiem czy to jest to powód do chlubienia się.
Pozdrawiam.
W tym samym "Słownik Łacińsko-Polski' konkretnie ten o jakim podaję w poprzednim odwołaniu zamieszczonym na tym forum,
nadal w sprawie etymologii eufemizmu: 'kurwa', znalazłem że:
- cura', ae /f/: .... /ostatnie z znaczeń/: 2. troska niepokój:
a) miłość /to jest przedmiot miłości/ ; ulubieniec, kochanek;
b) dręcząca ciekawość.
Pani to słowo wywodzi od słowiańskiego 'kura'. Litera 'k', jest zamienna z c! Tak samo może to znaczenie pochodzić od łacińskiego terminu: cura', jw.! W polskim też funkcjonuje: 'córwa' /'niedobra' córka/.
Nigdy nie możemy zlikwidować wulgaryzmów w naszym języku. Straciłby całe swoje piękno. Wulgaryzmy są naprawdę ważne,a wulgaryzmami są tylko dlatego, że to społeczeństwo tak uważa. Zmień społeczeństwo, wulgaryzmy zostaw.
0 strona